En İyi Distopya Kitapları ve En Beğenilen Kâbus Dünyalar

En iyi distopya kitapları - kitap blogu

Son on yılda gerek Açlık Oyunları ve Uyumsuz gibi kitap serileri sayesinde distopya kitapları epey popülarite kazandı. Ben de bu yüzden en iyi distopya kitapları listesi oluşturmanın çok faydalı olacağını düşündüm.

Kendim için konuşmam gerekirse, ben de distopya kitaplarının büyüsüne kapılmış ve en popüler olanlarından tutun pek bilinmeyenlerine kadar birçok yazarın kaleminden çıkmış kitapları okumuştum. Bu yüzden türe biraz hâkim olduğumu söyleyebilirim. Ama önce distopya nedir bir ona bakalım.

Distopya Nedir?

Distopya, sosyal ve politik yapıları araştıran bir edebiyat türüdür. Bilim kurgu türünün altında incelenir. Distopya, ütopyanın tam tersi bir dünyayı anlatıdır; yani dünya ideal değil, tam bir kâbustur. Baskı, fakirlik, şiddet, zorbalık, eşitsizlik gibi unsurların sıklıkla incelendiği bir türdür.

Pek çok roman hem distopyayı hem de ütopyayı birleştirir, genellikle insanlığın seçimlerinde alabileceği farklı yönler için bir metafor olarak, iki olası gelecekten biriyle sonuçlanır.


Distopya özellikleri nelerdir?

Distopya, genellikle bilim kurgu ve fantezi literatüründe bulunan varsayımsal veya hayali bir toplumdur. Ütopya ile ilişkilendirilenlere zıt unsurlarla karakterize edilirler (ütopyalar, özellikle yasalarda, hükümette ve sosyal koşullarda ideal mükemmellik yerleridir).

Çevresel yıkıma, teknolojik kontrole ve hükümet baskısına karşı savaşan karakterlerle, felaket yaşamış toplumlardır. Distopik romanlar, okurları mevcut sosyal ve politik iklimler hakkında farklı düşünmeye zorlayabilir ve hatta bazı durumlarda eyleme ilham verebilir.

Distopyalarda genellikle otoriter veya totaliter bir hükümet ele alınır. Ayrıca farklı türlerde baskıcı sosyal kontrol sistemleri, bireysel özgürlüklerin ve ifadelerin olmadığı ve sürekli bir savaş veya şiddet barındırır.

En İyi Distopya Kitapları

Aşağıda popüler distopya kitaplarını görebilirsiniz. Çoğunu okuduğum için distopya kitap önerileri olarak bu listeyi kullanabilirsiniz.

Önermek istediğiniz distopya kitapları varsa aşağıya yorum olarak bırakmaktan çekinmeyin!

Açlık Oyunları Üçlemesi – Suzanne Collins

Açlık Oyunları

Yurtdışında 2008’de Pegasus Yayınları’nca Türkçe olarak 2009’da yayımlanmaya başlayan bu üçleme 10 yıl sonra DEX Kitap’tan yayımlandı. Açlık Oyunları ayrıca filmi olan kitaplar arasında.

Yerle bir olmuş bir Kuzey Amerika’da artık Panem ulusu vardır. Kapitol ise 12 ayrı bölge ile çevrilmiş şaşalı ve acımasız merkezdir. Bu acımasız yönetim bütün bölgelerden, tüm katılımcıların kazanan olmak için bir grup gencin acımasızca birbirlerini öldürdüğü Açlık Oyunları için bir kız ve erkek göndermeye zorlar.

Ana kahraman Katniss Everdeen küçük kız kardeşinin yerine bu acımasız oyuna katılmak için gönüllü olur ve Kapitol’e doğru yola koyulur.

Benim için Açlık Oyunları üçlemesi gerçekten yaratıcı ve sürükleyici bir distopya dizisi. Eğer okumadıysanız gerçekten çok şey kaybettiğinizi söyleyebilirim. Birçok insan için en iyi distopya kitapları arasında olduğu da su götürmez.

Uyumsuz Üçlemesi – Veronica Roth

Uyumsuz‘da toplum Dürüstlük, Fedakarlık, Cesurluk, Dostluk ve Bilgelik erdemlerinden birini yaşamaya zorlanmış vaziyette ve bunlardan birine uymayan Uyumsuz olarak adlandırılıyor.

Kitap uyarlaması olan serilerden birisi ancak son (Yandaş Bölüm 2) film gişede beklenilen geliri getirmediği ve oyuncuların TV filmi olarak çekilmesi konusunda hemfikir olmadığı için çekilmedi. Bence bunun bir nedeni de üçlemenin iyi bağlanamamış olması. Bu yüzden de insanlar ilgilerini kaybetti.

1984 – George Orwell

Klasikleşmiş distopyalar okumak istiyorsanız o zaman kesinlikle 1984 sizin için. Yurtdışında 1949 yılında yayımlanmış olan bir distopya 1984 ve George Orwell’in (yakın zamanda hakları düştüğü için kitapları artık çok ucuz. Kitap alma siteleri ile temin edebilirsiniz.) en ünlü kitaplarından birisi. Ki bence günümüzdeki distopyaların ilham kaynağı. Tabii Seçilmiş Kişi ile.

Kitapta bireyselliğin yok edildiği, zihnin kontrol altına alındığı, insanların makineleşmiş kitlelere dönüştürüldüğü totaliter bir dünya düzeni bir ana karakter üzerinden anlatılır.

1984 ayrıca birkaç filme ve tiyatro oyununa uyarlandı. Türkiye’de çok okunan, en popüler distopya kitapları arasında.


Yeni Cesur Dünya – Aldous Huxley

Cesur Yeni Dünya

Günümüzde İthaki Yayınları tarafından yayımlanan Yeni Cesur Dünya şu tanıtımla bize anlatılır:

Cesur yeni Dünya bizi ‘Ford’dan sonra 632 yılına’ götürür. Bu dünyanın cesur insanları kapısında “Cemaat, Özdeşlik, İstikrar” yazan Londra Merkez kuluçka ve Şartlandırma Merkezi’nde üretilirler. Kadınların döllenmesi yasak ve ayıp olduğu için, ‘annelik’ ve ‘babalık’ pornografik birer kavram olarak görülür. Toplumsal istikrarın temel güvencesi olan şartlandırma hipnopedya uykuda eğitim ile sağlanır. Hipnopedya seyesinde herkes mutludur; herkes çalışır ve herkes eğlenir. “Herkes herkes içindir.”

Kitap ilk olarak 1932’de yayımlanmıştır. En popüler distopya kitapları arasında.

Damızlık Kızın Öyküsü Serisi – Margaret Atwood

Damızlık Kızın Öyküsü

Şimdilerde Doğan Kitap’tan çıkan Damızlık Kızın Öyküsü dünyaca ünlü yazar Margareth Atwood‘un bir diziye de uyarlanmış olan bir dizisi.

Kitap ilk olarak 1985 yılında yayımlansa da ülkemizde ancak diziyle kendisine yer buldu.

Konusu ise “İki bacaklı rahim” olarak görülen kadınların öyküsünü anlatır. Kadınların okumasına izin verilmez ancak Offred çalıştığı, kendi parasını kazandığı, kocasını hatırlamaktadır…




Fahrenheit 451 – Ray Bradbury

İlk olarak 1953’te yayımlanan Fahrenheit 451 aslında bir kitabın yanma derecesidir. Yasaklı maddeleri yakmakla görevli olan bir itfaiyeci Guy Montag’ın öyküsünü anlatır.

Guy Montag bir itfaiyecidir. Görevi, en yasadışı öğeleri, yani basılı kitabı ve onların tutuldukları evleri yok etmektir. Montag, işinin yarattığı yıkımı asla sorgulamaz, her gün mülayim hayatına ve bütün gününü televizyon “ailesi” ile geçiren karısı Mildred’e döner.

Ne var ki kendisini, insanların korku içinde yaşamadığı bir geçmişle ve dünyayı televizyonun akılsız gevezeliği yerine kitaplardaki fikirlerden görebildiği bir şimdiyle tanıştıran eksantrik genç komşusu Clarisse ile tanıştığında, Montag konuşmaya başlar ve bildiği her şeyi sorgular.

Birçok kişi tarafından en iyi distopya kitapları arasında gösterilir.

Seçilmiş Kişi Serisi – Lois Lowry

Artık baskısı bulunmayan bu serinin ilk kitabı aslında filme de uyarlandı ancak ülkemizde pek ses getirmedi. Eşleşme, Uyumsuz, Açlık Oyunları gibi birçok distopyanın bu seriden esinlendiğini düşünürüm.

Seçilmiş Kişi‘nin tanıtımı ise aşağıdaki gibi. İlk kitabı okumak isterseniz sahaflardan bulabilirsiniz.

Bu seri daha ideal bir dünyada geçer. Aile değerlerinin üstün olduğu, sakin bir yaşamdır ve 12 yaşına gelen herkes Yaşlılar tarafından belirlenen bir göreve atanır.

Seride genellikle kabul edilen değerler sorgulanır.

Labirent: Ölümcül Kaçış Serisi – James Dashner

Labirent Ölümcül Kaçış

İlk olarak 2009’da yayımlanan ve Türkçeye Pegasus Yayınları tarafından çevrildi. Bir asansörde ismi dışında hiçbir şey hatırlamayan Thomas’ın öyküsünü anlatır. Kayran adlı bir yerdedir ve etrafında kendisi gibi birçok çocuk vardır. O çocuklar da Kayran’a nasıl geldiklerini bilmemektedir.

Hayvan Çiftliği – George Orwell

Hayvan Çiftliği isyan eden bir grup hayvanı anlatır ve yozlaşmayı konu olur. Eleştiri türünün kültlerinden birisidir. Domuzlar üzerinden yapılan Stalin göndermeleri epey açıktır. Diğerlerinin kim olduğu belli olmasa da diktatörleri simgelediği düşünülür.

Okuyacak kısa kitaplar arıyorsanız kesinlikle bu popüler distopya kurtarıcınız olabilir.

George Orwell’in en ünlü eserlerinden olan bu kitabı birçok yayıncıda bulabilirsiniz. İlk olarak 1945’te yayımlandı.

Başlat & Ready Player One – Ernest Cline

Başlat: Ready Player One - Ernest Cline
Başlat: Ready Player One – Ernest Cline

Bir başka kitap uyarlaması kitap. Ben, Başlat & Ready Player One‘ı okuduğumda oyun göndermeleri biraz yoğun gelse de öyküsünü ve dilini çok beğenmiştim. İlk baskısının kapağı berbat olsa da geçen yıllarda DEX Kitap kapağı yenilerek okurların gönüllerini çaldı.

Kitap berbat bir dünyayı anlatıyor ve insanlar gerçek hayattan kaçmak, eğitim almak, hatta çalışmak için sanal bir dünyaya adım adıyor. Bu sanal dünyanın/oyunun kurucusu ölünce bir şifrelerle dolu hazine bırakıyor ve zengin, fakir, iyi veya kötü herkes bu dünyanın anahtarını kendilerine verecek hazinenin peşine düşüyor.

Elbette değeri çok büyük olan bu hazine avının bedeli de çok büyük ve sizden istediği bilgi birikimi de. Wade Watts’ın ana anlatıcı olduğu kitap 2011’de yayımlandı. Geçtiğimiz yıl ise bir devam kitabı çıktı.

Otomatik Portakal – Anthony Burgess

Kitap, distopik bir İngiltere’de geçer. Roman, anormal davranışı yüzünden rehabilitasyona gönderilmiş bir çete lideri olan delikanlıca anlatır. Burgess tarafından icat edilen argo dolu bir dille aktarılır. Yazarın en orijinal ve en iyi bilinen eseridir. Ayrıca bir filme uyarlanmıştır. Kitabın en dikkat çekici özelliği aşırı ve yoğun şiddet, suç ve vahşet içermesi.


Zaman Makinesi – H. G. Wells

Victoria döneminde yaşayan bir bilim insanı icat ettiği zaman makinesine biner ve kendini bir anda 802.701 yılında bulur. İlkin dünyanın bütün dertlerinin sona erdiğini, cefanın yerini güzelliğe, refaha ve barışa bıraktığını sanır ancak yanıldığını anlaması çok uzun sürmez.

Wells, Victoria dönemi İngiltere’sindeki zenginlerle yoksullar arasında açılan uçuruma yönelik keskin eleştirisinde, tarihin ve gelişmenin anlamını sorgular. Toplumsal adaletsizliğin getireceği felaketlere dair insanları uyarır. 

Sineklerin Tanrısı – William Golding

Bir grup çocuk ıssız bir adaya düşse ne olur? Kimisi ağlar, ne yapacaklarını bilemez diye düşünürsünüz değil mi? Belki de böyle olmaz. En azından Golding böyle olmayacağını düşünmüş ve bunun üzerine bir kitap yazmış.

Her ne kadar çocuklara yönelik bir kitap olduğu düşünülse de işlediği konu yüzünden ben böyle olmadığını düşünüyorum.

Altı ile on iki yaş arasında birkaç çocuklar, gelecekteki atom savaşı sırasında, güvenilir bir yere götürülmek üzere bindikleri uçak bir saldırıya uğradığı için adaya düşer ve büyüklerden gördükleri gibi bir iktidar savaşı vermeye başlarlar.

Diğer popüler distopya kitapları ise şöyle

  • 11. Iskarta – Neal Shusterman
  • 12. İstasyon On Bir – Emily St. John Mandel
  • 13. 5. Dalga – Rick Yancey
  • 14. Umut Bıçağı – Patrick Ness
  • Ender’in Oyunu – Orson Scott Card
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Şu yazıları da sevebilirsiniz